Home > meesterstukjes, zaakwaarnemingen > Conflict? Naar de rechter voor een oplossing! Dacht het niet…

Conflict? Naar de rechter voor een oplossing! Dacht het niet…

Justice cannot be for one side alone, but must be for both.

Mooie quote. Doet me direct aan mediation denken. In één van de linkedin-groepen trof mij een discussie-item over het voeren van rechtszaken[1]. Waarom ga je naar de rechter en wat gebeurt er dan? De teneur van het item was: pas op!, teleurstelling ligt op de loer.

Je gaat naar de rechter als je een conflict met iets of iemand hebt. Conflicten veroorzaken stress. Van voortdurende conflicten word je ziek. Je gaat naar de rechter om het conflict op te lossen. Om (weer) fit en vrolijk verder te kunnen. Dat kan je als een uitspraak jouw positie verduidelijkt en bevestigt en er compensatie komt voor wat je eventueel bent kwijtgeraakt door toedoen van een ander. Je gaat naar de rechter en vraagt een besluit. Soms voel je je zo benadeeld, ben je zo geagiteerd of wil je zo graag winnen dat je naar de scheidsrechter rent en met wilde gebaren vraagt om een rode kaart.

Holding on to anger is like grasping a hot coal with the intent of throwing it at someone else; you are the one who gets burned

Een conflict is waardevol. Heeft nut. Ook al denk en voel je dat in eerste instantie heel anders. Het is een krachtig signaal dat er iets niet OK is en het is daardoor ook meestal het begin van verandering. Je moet en kan er dus wat mee. Aanpakken! Want  laat je het voor wat het is of loop je eromheen dan merk je vroeg of laat dat het ook weer om jou is heengelopen en plotseling – bij voorkeur als het je niet zo goed uitkomt – weer voor je staat. Actie dus! Desnoods via de rechter.

Maar waarom de rechter? Krijg je daar dan wat je nodig hebt? Waarom niet naar de rechter vind ik een interessanter vraag. Als naar de rechter gaan betekent dat je de beslissing uit handen geeft, dat je uitgepraat bent met elkaar, dat je overtuigd bent van je eigen gelijk en dat je je zal neerleggen bij het besluit dat een ander uiteindelijk neemt, dan heb je behoorlijk wat vertrouwen in het recht. Of het lot? Want rechters zijn ook maar mensen. Met een enorme werkdruk en natuurlijk niet van alle markten thuis.

Those who trust to chance must abide by the results of chance

Beetje zwaar aangezet misschien, maar toch. Bij een conflict gaat het om meerdere betrokkenen, meerdere belangen, één of meer relaties, gezochte oplossing(en) en toekomstperspectief. Toekomstperspectief? Ja, alle betrokkenen gaan ook verder toch? Met of zonder elkaar. Met of zonder hun gelijk. Met of zonder hun geluk. Afsluiten is het einde van elk conflict. Hoewel…goed afsluiten is belangrijk. Sterker nog, niet goed afgesloten is wel beëindigd maar niet klaar, want dat suddert door. Goed afsluiten dus het liefst, want dan is er ook een goed gevoel en is het klaar.

Je ziet wat er op de voetbalvelden gebeurt als de scheidsrechter beslist. Z’n autoriteit is onomstreden. Z’n beslissingen vaak des te minder. Hij heeft het niet begrepen, niet goed gezien, de tegenstander maakte een ‘Schwalbe’ of de camera laat zien dat het helemaal geen buitenspel was.  Na de wedstrijd concludeert de verliezende trainer dat het triest gesteld is met de kwaliteiten van de scheidsrechters van vandaag…

Zo is het met rechters ook. Alleen, bij sport gaat het om winnen en verliezen, is er sprake van een wedstrijd en competitie. Wie het vaakst wint is de kampioen. En dat is bij een conflict toch heel wat anders. Naar de rechter gaan, het veld van de rechtszaal betreden, iedereen verkleed volgens de regels van het spel…. mondt ook uit in winnaars,verliezers en soms een gelijkspel. Maar ook een gelijk spel is verlies voor allebei want natuurlijk had er meer ingezeten. En ook al win je, je verliest ook dan, zodra de factuur van je advocaat de envelop verlaat. Meer kansen op min dan plus dus. En er is aan het eind geen kampioen.

… something completely different?

Een andere benadering gaat uit van en houdt rekening met:

  • Wederzijdse belangen
  • Zelf beslissen
  • Respect voor (en behoud van) de relatie
  • Werkbare, praktische oplossingen
  • Een goed gesprek
  • En een slimme aangever (de mediator) die geen partij kiest en ook niet stiekem zelf beslist
  • Minder en overzichtelijke kosten, meestal gedeeld
  • En een hoger tempo op weg naar een besluit

Dat is een benadering waarbij het gaat om belangen, begrip en een oplossing die van en voor beiden werkt. Die benadering heet Mediation. Met een hoofdletter M ja, van majesteitelijk want het plaatst de betrokkenen op de troon en in de hoofdrol. Het eindresultaat: Zelf gedaan, dus maximale invloed en een goed gevoel[2].

Goed afsluiten van een conflict heeft veel te maken met aandacht (ook voor jou) en jouw invloed op de uitkomst. En die is maximaal als je de beslissing niet uit handen geeft. Jij wordt gehoord en je hoort ook de belangen van de ander. In het gesprek met elkaar verduidelijk je aan elkaar ook de achterliggende redenen. En als je samen zoekt naar de beweging na het dode punt ontstaan als vanzelf nieuwe inzichten, meer begrip en mogelijkheden (OK, gewaagde woorden als je nu net helemaal boos bent).

(I mean – what have you got to lose?)[3]

Nothing! Je lost het samen op en bent beiden winnaar of je gaat terug naar start, niet langs de gevangenis en roept er alsnog een scheidsrechter bij. Maar dat is natuurlijk meestal helemaal niet nodig. Mediation[4] dus. Steeds vaker toegepast in echtscheidingszaken (behoud van relatie?… niet vechtend en verbitterd uit en tegenover elkaar!). Een vaste waarde in de buurtbemiddeling. Veel toepassingsmogelijkheden voor zakelijke conflicten, ook waar daar nu nog niet altijd aan wordt gedacht. Dus wacht even voor je de dagvaarding uit laat gaan en de scheidsrechter vraagt af te fluiten…  je kan een conflict vaak ook zelf fluitend wel aan.

(WHISTLE)
Come on!

(others start to join in)
Always look on the bright side of life…
(WHISTLE)[5]


[1] Dat bleek gebaseerd op een artikel in Elsevier van Patrizia Arena van 10 maart 2010 http://www.elsevier.nl/web/Nieuws/Carriere/260244/Wanneer-stapt-u-naar-de-rechter.htm

[2] Zie hierover ook mijn blog http://bit.ly/samen_winnen, met een aantal praktijkvoorbeelden

[3] Uit: Monty Python’s klassieker ‘Always look on the bright side of life’

[4] Voor een uitgebreide toelichting en het verschil met andere vormen van geschilbeslechting, zie http://nl.wikipedia.org/wiki/Conflictbemiddeling

[5] Zie 3

  1. cees de bil
    20/04/2010 om 08:35

    reactie van Katja Bouwens in de Linkedin groep MVO – Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen:

    Hallo Cees,

    Via je profiel kwam ik op je wordpress pagina met je stukje over mediation. Een goed, bevlogen en gepassioneerd geschreven stuk. Mediation is een goede optie, vooral als mensen (in persoon of als ondernemer) samen verder willen of moeten na een conflict.

    Dat is dan ook de reden dat wij als advocatenkantoor beide zaken bieden. NMI-Mediation, en als dat niet werkt, de gang naar de rechter.

    Mediation is nog erg onbekend. Wij krijgen nog geregeld vragen als “welke uitspraak zal die mediator dan doen?”… Waarbij het antwoord uiteraard “geen” is.

    Bovendien is bij mediation er ruimte om rekening te houden met veel van de “zachte” waarden waar in de rechtsgang geen plek voor is.

    Bemiddeling is een mooi fenomeen waar veel mensen, als ze een beetje opener zouden zijn, baat bij kunnen hebben. Maar zoals je ook al aangeeft: je hebt twee partijen, er is al een (dreigend) conflict tussen die twee partijen, en dus is de kans groot dat een van de twee de hakken in het zand zet en niet meer tot overleg bereid is. En dan is mediation toch als trekken aan een dood paard.

    Dat gezegd hebbende, vind ik wel dat je de rechtsgang als goede oplossing voor bepaalde conflicten te kort doet. Een succesvolle procedure staat of valt met goede begeleiding. Als een rechtszaak geen zin heeft (de kosten wegen niet op tegen de baten, of de kans op succes is te klein), dan moet je er niet aan willen beginnen.

    Je moet er ook niet aan beginnen als je niet eerst onderling tot een oplossing hebt proberen te komen, via mediation danwel via de ouderwetse “minnelijke” weg van overleg en onderhandelen. Sterker nog, als je dat nalaat, en meteen doorstoomt naar de rechter, dan kan je dat als misbruik van recht worden aangerekend.

    Maar als je alles andere geprobeerd hebt, dan blijft je soms niets anders over dan toch, onder begeleiding van een juridisch adviseur die je kan vertrouwen en waarmee je op een lijn zit, je vertrouwen te leggen bij het oordeel van de rechter.

    By Katja Bouwens Advocatenkantoor Exaten

    posted 20 april 2010

    • cees de bil
      20/04/2010 om 08:53

      @ Katja: mooie aanvulling van je, dank je daarvoor.

      Mijn ervaring is dat de meeste “vastzittende” meningsverschillen een gevolg zijn van gebrekkige communicatie. Bovendien komt schriftelijk communiceren – zeker als dat gebeurt d.m.v. professionals zoals advocaten – nogal eens ‘hard’ en polariserend over. (Goede) bedoelingen sneeuwen nog wel eens onder in het streven om toch vooral ook duidelijk te zijn en een standpunt in te nemen.
      Een goed gesprek waarin het over bedoelingen en belangen over er weer gaat kan veel van de scherpe randjes wegnemen. Een mediator kan dat gesprek prima faciliteren.

      In veel rechtszaken stuurt de rechter ook aan op dat gezamenlijke gesprek en geeft hij zijn voorlopige inzichten en conclusies mee aan de partijen met het verzoek het daar met elkaar eerst nog eens over te hebben om een salomonsoordeel voor te blijven. Zo’n comparitie vindt dan wel onder druk plaats. De spanning van de rechtszaal en de betrokkenheid van advocaten als partij-vertegenwoordiger maakt het goede gesprek op dat moment dan toch wel lastig. Is het een idee om zo’n gesprek dan ook te verplaatsen naar een andere plaats en tijdstip en met een mediator als procesbegeleider? Dan kunnen én de partijen én de advocaten in hun rol elk goed tot hun recht komen. Voor zo’n rol – die meestal beperkt in tijd en kosten kan blijven zie ik wel toegevoegde waarde. Iets om eens toe te passen? Ik houd me aanbevolen.

  2. cees de bil
    20/04/2010 om 10:24

    reactie van Coen de Koning in de Linkedingroep Letselschadeprofessionals:

    Mediation is geen Haarlemmer olie. Veel procedures in de letselschade gaan over aansprakelijkheid. Dat onderwerp leent zich niet voor mediation.

    Waar het alleen nog gaat om de hoogte van de vergoeding kan mediation wel waardevol zijn. Ik heb daar al enkele goede ervaringen mee. Mediation is een mooi stuk extra gereedschap in de koffer. Maar of mediation de wet deelgeschillen gaat overleven is de vraag.

    posted 20 april 2010

    By Coen de Koning Ervaren Letselschade Advocaat, Slot Letselschade, Advocaat Slachtoffers Koninginnedag Apeldoorn

    • cees de bil
      20/04/2010 om 10:25

      @Coen,

      dank voor je kritische beschouwing. Ik denk dat veel procedures in letselschadezaken niet over aansprakelijkheid of principiële vragen gaan maar juist ontstaan uit gebrekkige communicatie en onzekerheid. De belangen zijn soms ook erg groot. Het leven van een kind, werknemer of ondernemer of tevreden oudere kan volledig op z’n kop komen te staan door een ongeval dat gezondheid, zelfredzaamheid en of geschiktheid voor werk in een geheel nieuw kader plaatst. Mijn ervaring is dat een goed gesprek – waarbij ook de belanghebbende – het slachtoffer – actief betrokken is erg verhelderend kan werken in situaties waarin het gesprek verstart of vastloopt.

      Mijn stelling is dat elke procedure verlies is. Betrokkenen hebben elkaar onvoldoende duidelijk kunnen maken wat het kader, hun belangen en hun bedoelingen zijn. Je bent niet met elkaar uitgepraat als je besluit dat verder met tussenkomst van de rechter te doen. Dan is er zeer waarschijnlijk een goede reden om dat ook (en liever) zonder die rechter te doen.

      Ook als het onbegrip zo hoog is opgelopen dat een dagvaarding al is opgesteld is naar mijn idee een gesprek van meer waarde dan het betrekken van de stellingen en het schriftelijk overtuigen van elkaar en de rechter.

      Er zijn uitzonderingen denkbaar, eens, maar dat gaat dan vooral over niet eerder aan de orde gestelde kwesties… de grenzen van recht en redelijkheid. En soms kan het een stok zijn om te slaan naar degene die zich afkeert van elk redelijk overleg, OK.

      Natuurlijk gaat mediation de Wet Deelgeschillen overleven, omdat samen oplossen altijd beter is dan een salomonsoordeel, ook als dat een deeloordeel is.

      Tijd om die gevleugelde woorden maar eens bij te stellen, ‘less is more’ tenslotte: van …. “see you in court” volstaat “See you… ” Ook in letselschadezaken.

  3. 21/04/2010 om 08:03

    Ik merk in mijn kantoor dat de gang naar de rechter van mensen vaak leidt tot teleurstelling en dat er meestal twee verliezers zijn. Wij doen veel aan schuldhulpverlening en zien dat crediteuren volstrekt teleurgesteld in hun opdrachtgever of afnemer naar de rechter gaan om vonnis te halen.

    De kosten wegen dan vaak niet op tegen de baten. Om iets dergelijks redelijk op te lossen blijkt iedere vorm van “mediation” goed te werken. Communicatie lost 90 % van de vorderingen al op. Zolang mensen met elkaar in gesprek blijven en oprecht communiceren worden zaken opgelost en kan er heel veel geregeld worden.

    Clinten komen vaak alleen als ze slecht of niet gecommuniceerd hebben. Het wederzijds vertrouwen is dan ernstig geschaad. Daar kan een rchter mijns insziens niets aan veranderen. Een nuchtere derde kan deze problemen oplossen, daar zijn wij voor. Het resultaat is dan ook vaak dat beide partijen aan het eind van rit weer met elkaar praten, zaken af kunnen spreken, respect tonen en begrip, en uiteindelijk ook weer normaal zaken met elkaar (kunnen) doen.

    Bijkomend probleem van de rechtbank is vaak dat er oneigenlijke uitspraken worden gedaan om “recht”te krijgen. Het bevindt zich vaak in emotionele uitspraken die letterlijk niet zo bedoeld worden maar toch “even gezegd”worden. Daardoor worden partijen alleen maar onredelijker en bozer. Het resultaat is dan ook nog regelmatig dat de rechtban aanstuurt op een schikking. Partijen moeten dan alsnog met elkaar overleg voeren.

    Zonde van alle frustraties, geld en negatieve energie. Mijn voorstel blijft altijd, ga niet naar de rechter maar praat met elkaar en nog veel belangrijker is en blijft ‘LUISTER EERST EENS GOED NAAR DIE ANDER’

  4. 21/04/2010 om 12:27

    Mediation is ook een geweldig hulpmiddel bij arbeidsgeschillen en beeïndigingsgeschillen. Het voorkomt een heleboel emotionele schade bij partijen. Met name bij de partij die wat lager op de hierarchische ladder staat. En inderdaad gaat het hier meestal ook over stukgelopen communicatie.

  5. Rob Faijdherbe
    26/04/2010 om 10:50

    Beste Cees,

    In mijn optiek zijn mediation en rechtsgang slechts middelen om met behulp van derden (mediators, raadgevers, rechters, arbiters) een conflict te beëindigen. Veelal kan men een conflict zien aankomen. Het is dan de kunst dat een ieder zijn/haar eigen verantwoordelijkheid neemt en naar de ander daarover communiceert.

    Vaak schakelt een partij pas een derde in wanneer communicatie met een andere partij niet tot enige oplossing leidt. Dat is het geval als blijkt dat de belangen botweg tegengesteld zijn.

    Het gros van de geschillen waarmee ik in aanraking kom als fiscaal advocaat/belastingadviseur wordt veelal door communicatie in de kiem gesmoord. Veelal blijken wederzijdse gezichtspunten niet helder te zijn en daarbij zijn overleg en wederzijds begrip kernbegrippen die bijdragen tot een gezamenlijk bevredigend resultaat. Kortom, partijen hebben de wil en bereidheid een brug te bouwen.

    De intentie om er samen uit te komen kan worden gestimuleerd door derden. Daarbij maakt het niet uit welk poppetje (mediator, adviseur) dit doet.

    De doodenkele keren dat ik namens klanten procedeer hebben te maken met principiële verschillen van inzicht, starheid en stugheid in de ingenomen standpunten of niet verenigbare belangen. En dan heeft de rechter het laatste woord.

    Groet
    Rob Faijdherbe

    Faijdherbe Fiscaal Advocaten Belastingadviseurs Administraties

  1. No trackbacks yet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: