Home > teitsgewricht > van wintertijd en kwantiteit, kwalitijd en zomerteit

van wintertijd en kwantiteit, kwalitijd en zomerteit

Het is weer wintertijd. En die tijd begon met een dag van 25 uur! Extra tijd. Da’s mooi, want we leven altijd in tijdspanning. Werktijd, vrije tijd, levertijd, productietijd, relatiebeheer- en acquisitietijd, heb je even tijd? En ‘-teit’spanning. Gaan we voor kwaliteit of kwantiteit? Kan het zoals het moet of moet het maar zoals het kan?  Tijd klinkt precies als teit. Wat hebben ze met elkaar en wat is het verschil?

Tijd? Wat is dat eigenlijk anders dan een afspraak. De boeddhistische leer houdt ons voor te leven in het nu en zegt dat er eigenlijk ook niets anders is dan dat. Gisteren is niet meer en morgen bestaat nog niet. Je leeft nu en de staat van verlichting bereik je als je in niets anders leeft dan dat. Volledig geconcentreerd in en op het nu, vrij van gedachtentime1 over wat was of wat komt. Diezelfde leer gaat er ook van uit dat er leven is voorbij het nu, dat het leven van nu een deel is van een continuüm dat ook voor en na het ik bestaat. Tijdloos. Of… bestaat tijd dan niet echt?

De geboortedag van mijn vader valt in deze periode van de wisselende tijd. Zijn tijd stopte op 10 april 1998. Daar heb ik een tastbare herinnering aan. Hij hield zijn tijd bij op z’n polshorloge. Een bijzonder predigitaal exemplaar dat een mechaniek bevat waardoor het zich door beweging steeds vanzelf opwindt. Een bijna perpetuum mobile totdat… mijn vader ziek werd en stilviel, z’n bewegingen vertraagden en stilvielen. Het horloge staat ook vandaag nog steeds op die 10e. Zijn tijd. In het grotere geheel heeft ieder van ons ook haar of zijn eigen tijd.

De (aan)duiding van tijd is bedoeld om te rangschikken en te agenderen. Met grappige gevolgen ook nu je ziet dat de wereld een dorp geworden is en je kan meekijken hoe een nieuw jaar verspreid over 24 partjes van de bol op even zoveel verschillende momenten als echt nieuw wordt verwelkomd. Een bijzondere rituele ’wave’ als je die vanaf een andere planeet zou gadeslaan. Aan de hand van de lichtval van de zon op onze bol hebben we een soort van ploegendienst gecreëerd. Zomertijd is een bijzonder bedenksel  en vooral ook sociaal-economisch fenomeen, een afwijking van de eerder gemaakte afspraak. Omdat je dan meer hebt aan de lichtere dagen van het jaar… Daarom hebben we nu ook wintertijd. Voor de donkere dagen?

Tijd kan je ook inzetten als excuus. Geen tijd, druk… of later zal ik… geven aan dat je wat anders doet dan tegemoet komen aan de vraag van een ander of een wens van jezelf.

Tijd is ook een speelbal dus, buigzaam en te manipuleren. Door jou of voor jou. Bijvoorbeeld als je interne horloge niet goed opwindt. Vanuit het nu bekeken staan heden, toekomst en verleden met elkaar in lijn. Van het verleden maken we een backup met ons geheugen. U hebt een PC dus u weet wat verstoringen kunnen doen. Verstoringen in de toegang tot dat persoonlijke geheugenbestand zijn meer regel dan uitzondering en vaak niet met een herstart te verhelpen. Het geheugen verrommelt de volgordelijkheid van gebeurtenissen uit het verleden door ze te vermengen met de impact die ze op ons hebben gehad en het gevoel dat we er bij hebben. Gebreken in het geheugen kunnen zelfs veroorzaken dat je steeds verder terug in de tijd leeft naarmate je ouder wordt. Tijd in spagaat die de lijn uit het lood trekt. Indrukwekkend vond ik de man zonder geheugen die ik bij Oliver Sacks tegenkwam en die in niets anders dan het nu leeft zonder herinnering. Zonder tijd. Elk moment nieuw, de verbinding tussen verschillende punten op de lijn verbroken. Het beeld van een verticale stippellijn. Erg anders dan de boeddhistische idee en allerminst verlicht.

Tijd is een uitvinding, een afspraak, veranderbaar, subjectief, situationeel en individueel.

Time The_Persistence_of_Memory,_1931,_Salvador_Dali 2Van… of eigenlijk meer: door mijn vader heb ik geleerd dat er goed beschouwd maar twee soorten tijd zijn: kwantitijd en kwalitijd. En dat het uiteindelijk alleen maar gaat om één van die twee.

Kwantitijd, je hebt er veel of weinig van, daar heb je maar beperkt invloed op. Het bepaalt het tijdskader waarin je jouw bewegingen maakt. Kwantitijd is er vooral onafhankelijk van jou en onafhankelijk van wat je wou.

Hoe beweeg je dan in die tijd van jou? Ook je vrijheid daarin is niet onbeperkt. Voor een deel kan je daar wel zelf kleur aan geven. Nou ja, zelf…. Ook de tijdgeest en ontwikkelingen in de tijd kleuren mee. En je persoonlijkheid, want je bent uniek van een bepaald type! En een voedzaam maal voor psychologen daardoor, zie  bijvoorbeeld de modellen van Jung* en Graves**.

Heb je daarop wel invloed dan, op je persoonlijkheid? Als jouw type de kleur bepaalt van jouw ervaringen in de tijd? Wat is er dan van jou?  In elk geval toch de intensiteit die jij aan die kleuren weet te geven, die is wat jij ervan maakt. Dat is waar jij je in jouw tijd op richt. Ik noem het de kwalitijd. Naast het tijdskader waarin je vooral deelnemer en volgend bent is er dan ook een ‘teitskader’ waarin je de spelbepaler bent.

Kwalitijd is een keuze. Je invloed daarop is onbegrensd. Het is aan jou hoeveel tijd je in jouw ‘-teit’ steekt. En toch is kwaliteit niet subjectief, want ze wordt ook ervaren door de ander. Gaat tijd meer over wanneer en wat, teit gaat over hoe en waarom. Tijd is een zelfstandig naamwoord, staat op zichzelf en is onafhankelijk, teit bestaat alleen in verbinding met wat er voor en wie er achter staat, is altijd gerelateerd.

Kwalitijd wordt bepaald door aandacht, de wijze waarop je ergens tijd aan geeft. Privé en ook in zakelijkheid: jij kiest en bepaalt wat je geeft: integritijd, klantgerichttijd, transparanttijd, doelgerichttijd, ’extra mile’- servicebewusttijd, oplossingsgerichttijd. En hoe ver je daarin gaat: ontwikkelingsteit, begeleidingsteit, aandacht-voor-je-relaties-teit.

Kwaliteit en kwalitijd zijn echt en puur, van binnenuit en onloochenbaar. Uiteindelijk ook niet subjectief en zeker van altijd. Altijd, al tijd. Tijdloos en doorlopend tegelijk. Nu, gisteren én morgen.

time2

Kies je voor kwalitijd dan is het voor altijd zomerteit. Je beweegt je steeds in het volle licht, doelgericht werkend aan wat jou beweegt, aan de zonnige kant van jouw tijd. Jouw staat is daardoor zon-verlicht. Kies en onderneem ’t maar!

_________________________________________________________________________________________

*) Carl Gustav Jung en de daarop gebaseerde Myers-Briggs typering van persoonlijkheden. Gebaseerd op de verschillen tussen ons bij het antwoord op de vraag waarop wij onze aandacht richten, hoe wij informatie opnemen, hoe wij tot beslissingen komen en in welke omgeving wij ons het meest comfortabel voelen.

**) Clare W. Graves onderzocht de drijvende krachten in ontwikkeling van mensen, bedrijven en samenlevingen. Zijn ideeën zijn uitgewerkt door Don Edward Beck en Christopher C. Cowan in het boek Spiral Dynamics. (http://www.managementboek.nl/boek/9789069636399/spiral_dynamics_edward_beck)

De foto’s zijn fragmenten van kunstwerken. De eerste is van Yoshitaka Amano (de titel kon ik niet traceren, meer weten?: http://www.amanosworld.com/). De tweede is van Salvador Dali (the persistence of memory, 1931), te zien in New York in het MoMA.

  1. 26/10/2009 om 22:28

    mooi…ik lees, begrijp en onderschrijf je bevindingen.

    groet,
    Joke Knijn

  2. Michel Smeets
    27/10/2009 om 10:05

    Inderdaad… Ik kan de vorige reactie bevestigen.
    En uiteraard weer iets bijgeleerd. Toch?

    Mvg,

    Michel

  3. Wim
    28/10/2009 om 19:00

    Leuke woordspelingen en mooie filosofietjes.
    Wel een beetje lang en ik zie niet echt een clou, zal aan mij liggen.
    Wim

  4. 28/10/2009 om 21:31

    Mooi! Goed verwoord!

  1. 31/10/2010 om 12:06

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: